آموزش

پیشرانه‌های دیزل، ویژگی‌ها و تفاوت آن نسبت به موتورهای بنزینی

( قسمت دوم )

پیشرانه‌های دیزل، ویژگی‌ها و تفاوت آن نسبت به موتورهای بنزینی را با هم در این مطلب دنبال کنیم.

تفاوت بین پیشرانه دیزل و بنزین :

موتور‌های درون سوز که به موتور‌های احتراق داخلی نامیده می شوند ممکن است از سوخت‌های مختلفی تغذیه کنند. این سوخت‌ها امروزه بسیار وسیع‌تر شده‌اند و از هیدروژن، بیو دیزل، الکل، گاز طبیعی فشرده و گاز مایع، بنزین، گازوییل و… تشکیل می‌شوند.

اولین پیشرانه دیزل که توسط مخترع آن، رودولف دیزل در سال 1897ساخته شده است.

موتور دیزلی و بنزینی

اما با همه این تفاسیر فقط بنزین و گازوییل هستند که نه تنها از بقیه بسیار پر کاربرد تر شده اند، بلکه هنوز هم بیشترین سعی و تلاش ها در بهینه سازی پیشرانه های سازگار با این سوخت ها صورت می گیرد. گفتنی‌ست در این میان سوخت دیزل که گازوییل است، آن قدر گسترده و پر کاربرد شده است که بیش از نیمی از خودرو های سواری اروپا را انواع دیزلی آن ها تشکیل می‌دهند.

اصول کلی چهار گانه دو موتور های دیزلی و بنزینی

موتور دیزلی و بنزینی
موتور دیزلی و بنزینی

هر دو موتور های دیزلی و بنزینی طبق یک اصول کلی چهار گانه شامل مکش سوخت و هوا، تراکم مخلوط سوخت، انفجار و تخلیه دود کار می ‌کنند. اصول کار هر دو نوع از پیشرانه ها یکی است و تفاوت فقط در قسمت انفجار است.

اما این تفاوت در چیست؟!

موتور دیزلی و بنزینی
موتور دیزلی و بنزینی

در موتور های بنزینی، هوا و سوخت وارد سیلندر می شوند و با هم متراکم می شوند. در واقع هوا از راه سوپاپ بزرگ‌تر که مخصوص ورود هوا است وارد سیلندر ها می شود و سوخت ممکن است بسته به تکنولوژی موتور، از طریق همین سوپاپ و یا به صورت تزریق مستقیم وارد محفظه احتراق شود. اما نکته مهم در این است که هوا و سوخت با هم وارد سیلندر می‌شوند.

این اتفاق در مرحله مکش صورت می گیرد. سپس با بالا آمدن پیستون، این مخلوط فشرده شده و درست در لحظه ای که پیستون به نقطه مرگ بالای خود درون سیلندر می رسد، جرقه شمع خودرو این مخلوط بسیار فشرده را منفجر می‌کند و پیستون به پایین پرتاب می گردد.

اما موتور های دیزلی با اینکه به همین شیوه کار می کنند اما در نوع این اتفاق با موتور های بنزینی متفاوتند. در موتور های دیزلی هوا به تنهایی وارد موتور می شود. در مرحله تراکم که هوا به مقدار بسیار زیادی متراکم شده است ( دقت کنید که ضریب تراکم موتور های دیزلی نزدیک به دو برابر نمونه های بنزینی است! )، دمای بالایی نیز پیدا کرده است.

چه زمانی پدیده ضربه بوجود می آید؟

البته در این هوا خبری از سوخت نیست، چرا که اگر سوخت نیز با هوا فشرده شود، با وجود ضریب تراکم بسیار بالای موتور های دیزلی و گرمای زیاد آن، قبل از رسیدن پیستون به نقطه مرگ بالا، این مخلوط سوخت منفجر می شود و باعث پدیده ضربه خواهد شد. پس هوا درون سیلندر بسیار متراکم شده است و پیستون در حال رسیدن به نقطه مرگ بالاست.

در یک بازه زمانی مناسب و دقیق، سوخت گازوییل از طریق نازل انژکتور به درون هوای فشرده شده بسیار داغ پاشیده می شود و این تزریق باعث انفجار مخلوط سوخت می شود.

این پاشش بر خلاف موتور های بنزینی فقط در کسری از ثانیه نیست و مدت زمان بیشتری طول می کشد. در واقع با کمی حرکت رو به پایین پیستون نیز این تزریق ادامه دارد که باعث می شود هم چنان عمل احتراق و آزاد سازی انرژی سوخت صورت بگیرد و هم چنین همان درصد کمی از مخلوط سوخت و هوا که هنوز به طور کامل نسوخته اند نیز، کاملا در احتراق شرکت کنند.

این نحوه احتراق موتور های دیزلی در کنار ضریب تراکم بسیار بالای آن ها، باعث می شود تا گشتاور تولیدی این پیشرانه ها نیز بالا تر از موتور‌های بنزینی باشد. در واقع اگر از خاصیت ضریب تراکم بالای موتور های دیزل صرف نظر کنیم، این موتور های‌بنزینی خواهند بود که عملکرد بهتری خواهند داشت.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا