آموزش

ضریب تراکم چیست؟ چه عواملی در آن اثر گذارند؟!

کاسه احتراق و ضریب تراکم

حتما تا به حال به فاکتور ضریب تراکم در مطالب فنی و تشریحی و تست اتومبیل ها برخورد کرده اید. برای بسیاری از ما این فاکتور مهم و اثر گذار چندان مشخص و واضح نیست. اما ضریب تراکم چیست و چه عواملی در آن اثر گذارند؟!

حالت ضریب تراکم

وقتی که پیستون درون سیلندر پایین می رود و سوپاپ سوخت و هوا باز می شود، مخلوط آن ها درون فضای سیلندر را پر می کند. سپس پیستون بالا می آید و این بالا آمدن تا رسیدن به نقطه مرگ بالا و لب به لب شدن پیستون و تاج سیلندر ها ادامه پیدا می کند.

مخلوط سوخت و هوا توسط پیستون بالا رانده می شود تا جایی که این مخلوط به صورت بسیار فشرده از فضای سیلندر خارج شده و در محفظه کوچکی در سر سیلندر که کاسه احتراق است، فشرده تر می شود. هر چه این تراکم سازی بیشتر صورت بگیرد، یعنی هر چه نسبت حجم سیلندر به حجم کاسه احتراق بیشتر باشد، باعث می شود تا انفجار قوی تری رخ دهد و نیروی بیشتری آزاد شود. این نسبت فشرده سازی را ضریب تراکم می گویند.

ضریب تراکم
ضریب تراکم

مفهوم ضریب تراکم

در واقع ضریب تراکم عبارت است از نسبت حجم کلی یک سیلندر به همراه حجم کاسه احتراق، به حجم کاسه احتراق موجود در سر سیلندر. این ضرب تراکم در خودرو های بنزینی بین 8 تا نهایتا 15 است که این نهایت برای خودرو های فرمول یک و خودرو های تقویت شده مسابقه ای است.

حالت ضریب تراکم در خودرو های دیزلی

در خودرو های دیزلی این میزان به خاطر شرایط خاص سوخت گازوییل به حدود 24 و بالا تر نیز می رسد و برای خودرو های اتانولی و متانولی نیز در حدود 16 است. به این صورت که گفته می شود ضریب تراکم این پیشرانه 8 به یک است و نوشته می شود 8:1 که به این معنی است حجم کاسه احتراق و محل تراکم گاز های سیلندر، 8 بار نسبت به حجم خود سیلندر کوچک تر است.

خودروهای دیزلی
خودروهای دیزلی

اهمیت بنزین سوپر نیز در ضریب تراکم

اهمیت بنزین سوپر نیز در همین ضریب تراکم بیشتر دیده می شود. یعنی وقتی سوخت و هوا درون سیلندر تحت فشار پیستون قرار می گیرند و فشرده می شوند، به خاطر کاهش شدید حجم و برخورد مولکول های آن ها، دمای این مخلوط به شدت بالا می رود. این افزایش دما می تواند منجر به رخ دادن پدیده خود سوزی و ایجاد ضربه در موتور کند که برای مجموعه قطعات موتور بسیار خطرناک است و عمر آن ها را به شدت کاهش می دهد.

بنزین سوپر به خاطر داشتن اکتان بالا تر، در برابر پدیده خودسوزی مقاوم تر است و به همین خاطر می تواند فشرده سازی درون سیلندر را بهتر تحمل کند. به همین خاطر است که در خودرو هایی که ضریب تراکم بالای 10 دارند، عنوان می شود که از بنزین با اکتان های بالا تر استفاده شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا